โรคกรดไหลย้อน Acid Regurgitation 胃反酸

โรคกรดไหลย้อน เป็นอาการซึ่งเกิดจากการไหลย้อนกลับของกรดหรือน้ำย่อยในกระเพาะอาหาร ขึ้นไปในหลอดอาหารส่วนบนอย่างผิดปกติ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ในเวลากลางวัน หรือกลางคืน หรือแม้แต่ผู้ป่วยไม่ได้รับประทานอาหารก็ตาม ทำให้เกิดอาการจากการระคายเคืองของกรด เช่น อาจทำให้เกิดหลอดอาหารอักเสบและมีแผล หรือ หลอดอาหารอักเสบโดยไม่เกิดแผล หรือถ้ากรดไหลย้อนขึ้นมาเหนือกล้ามเนื้อหูรูดของหลอดอาหารส่วนบน อาจทำให้เกิดอาการนอกหลอดอาหาร (atypical or extraesophageal GERD) เช่น อาการทางปอด หรือ อาการทางคอและกล่องเสียง (laryngopharyngeal reflux : LPR)

โดยปกติ ร่างกายจะมีกลไกป้องกันไม่ให้เกิดภาวะไหลย้อนกลับของกรดในกระเพาะอาหาร ขึ้นไปในระบบทางเดินอาหารส่วนบน เช่น การบีบตัวของหลอดอาหาร การทำงานของกล้ามเนื้อหูรูดของหลอดอาหารส่วนบน และส่วนล่าง เยื่อบุของหลอดอาหารมีกลไกป้องกันการทำลายจากกรด การที่เกิดโรคกรดไหลย้อนนั้นเชื่อว่าเกิดจากกล้ามเนื้อหูรูดของหลอดอาหารส่วนล่าง มีการคลายตัวอย่างผิดปกติ ทำให้มีการไหลย้อนกลับของกรดขึ้นไปในหลอดอาหารได้ง่าย

โดยปกติถ้ากรดไหลย้อนขึ้นไปในคอหอย จะกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหูรูดของหลอดอาหารส่วนบนหดตัว ป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นไป ผู้ป่วยที่เป็นโรคกรดไหลย้อนนั้น เชื่อว่ามีการทำงานของระบบป้องกันดังกล่าวเสียไป จึงมีกรดไหลย้อนขึ้นไปในคอหอย, กล่องเสียง และปอดได้

โรคกรดไหลย้อนในทัศนะของการแพทย์แผนจีน

ภาวะกรดไหลย้อน ในศาสตร์การแพทย์แผนจีน เรียกว่า TunSuan มีสาเหตุจากไฟตับลุกโชนและรุนแรงทำให้เกิดการเสียสมดุลระหว่างตับและกระเพาะอาหาร และสาเหตุจากภาวะเย็นพร่องของม้ามและกระเพาะอาหาร จากทั้งสองสาเหตุ จะนำไปสู่การล้มเหลวของการขนส่งอาหารและน้ำ ทำให้เกิดการไหลย้อนขึ้นของชี่ที่ไม่สะอาด

วิธีการรักษาในทางการแพทย์แผนจีน

การฝังเข็มเวียนศีรษะ (Dizziness) 眩暈

อาการเวียนศีรษะนั้นปัจจุบันสามารถพบได้บ่อย ผู้ป่วยมักจะมีอาการตาลาย เวียนศีรษะ  บางรายอาจจะหนักถึงขนาดเกิดอาการบ้านหมุน เสียการทรงตัว ร่วมกับมีการคลื่นไส้อาเจียน เป็นลมร่วมด้วยได้

สาเหตุของการเวียนศีรษะ

ในศาสตร์แพทย์แผนจีนนั้น แบ่งสาเหตุของการเกิดโรคได้ดังนี้

1. เกี่ยวข้องกับอารมณ์ โกรธ โมโห คิดมาก  เครียดทำให้หยางของตับทะยานขึ้นสูง
2. รับประทานของมันทอด ทำให้ระบบย่อยทำงานได้ไม่ดีมีเสมหะและความชื้นเกิดขึ้น
3. ทำงานหนัก พักผ่อนไม่เพียงพอ ทำให้สารสำคัญของไต เลือดและลมปราณพร่องเหลือน้อยลง ซึ่งสาเหตุต่างๆเหล่านี้ล้วนทำให้เกิดอาการเวียนศีรษะ

กลไกการเกิดอาการเวียนศีรษะของแพทย์แผนจีน

1. ม้ามกระเพาะอาหารพร่องทำให้เกิดเสมหะ “ไม่มีเสมหะ ไม่มีอาการวิงเวียนศีรษะ“ เกี่ยวข้องกับ “เสมหะ“
2. การขาดสารอาหาร อินตับพร่องทำให้เลือดพร่อง “ไม่มีความพร่อง ไม่มีอาการวิงเวียนศีรษะ” เกี่ยวข้องกับ “ความพร่อง“
3. “ไม่มีลม ไม่มีอาการวิงเวียนศีรษะ” เกี่ยวข้องกับ “ลม“
4. หยางตับแกร่งทำให้เกิดไฟนานเข้าทำให้เกิดลม “ลมเกิดจะเวียนหัว ล้วนเป็นที่ตับ” เกี่ยวข้องกับ “ลมตับ“
5. “เลือดคั่งเกิดลม” เกี่ยวข้องกับ “ภาวะเลือดคั่ง” 

อาการวิงเวียนศีรษะทางการแพทย์แผนจีนอาจเป็นได้ทั้งภาวะแกร่งหรือภาวะพร่อง จำแนกได้ดังนี้

1. เวียนและปวดแน่นศีรษะ กำเริบเมื่อโมโหร่วมกับหน้าแดง ปากขม หูอื้อ คอแห้ง ฉุนเฉียวง่าย พบในภาวะหยางของตับแกร่งและขึ้นสู่เบื้องบน
2. เวียนศีรษะและตามัว กำเริบเมื่อใช้กำลังมาก สีหน้าซีดขาว ลิ้นซีด ใจสั่น อ่อนเพลีย ลุกขึ้นจะวิงเวียนศีรษะ พบในภาวะชี่และเลือดพร่อง
3. เวียนศีรษะและหูอื้อ ร่วมกับหลงลืมง่าย ปวดเอวและเข่าอ่อน พบในภาวะจิงของไตพร่อง

การรักษาอาการเวียนศีรษะทางแพทย์แผนจีน

การฝังเข็มตามแต่ละกลุ่มอาการ เพื่อปรับสมดุลร่างกายตามกลุ่มอาการ

• อาการเวียนศีรษะที่เกิดจากเสมหะชื้นอุดตัน ทำการฝังเข็มที่มีสรรพคุณขจัดเสมหะ ขจัดชื้น เสริมม้าม ปรับสมดุลของกระเพาะอาหาร แก้อาการเวียนศีรษะ
• อาการเวียนศีรษะที่เกิดจากเลือดคั่ง ทำการฝังเข็มที่มีสรรพคุณขจัดเลือดคั่ง เพิ่มเลือดใหม่ เพิ่มการไหลเวียนเลือด ทะลวงทวาร แก้อาการเวียนศีรษะ

การฝังเข็มแพทย์ จะแนะนำมาฝังอย่างน้อย 2 ครั้งต่อสัปดาห์ เพื่อผลลัพธ์และการรักษาที่ดียิ่งขึ้น ถ้าอาการทุเลาลงแล้ว จึงค่อยๆลดจำนวนครั้งที่ไปหาแพทย์ลง

ปวดศีรษะไมเกรนคืออะไร

ปวดศีรษะไมเกรน คือ อาการปวดศีรษะไมเกรนต่างจากอาการปวดศีรษะธรรมดา โดยมีสาเหตุจากหลอดเลือดในสมองขยายตัวและเกี่ยวข้องกับสารเคมีในสมอง  เป็นการปวดศีรษะที่รบกวนชีวิตประจำวัน อาการปวดศีรษะไมเกรน พบมีประวัติทางพันธุกรรมประมาณร้อยละ 80 มีลักษณะ ปวดได้ 3 แบบ คือ ปวดศีรษะข้างเดียว ปวดทั้งสองข้าง และปวดสลับข้างไปมา ตำแหน่งปวดเป็นได้ทั้งที่หน้าผาก ขมับ หรือท้ายทอย

อาการเริ่มแรกมักปวดรุนแรงและเฉียบพลัน นานเป็นนาที จนถึงเป็นวัน เวลาเกิดอาการไม่แน่นอน  ช่วงที่มีอาการ หากมีการเคลื่อนไหวศีรษะจะทำให้ปวดมากขึ้น อาการร่วมสำคัญที่ใช้แยกอาการปวดศีรษะจากสาเหตุอื่น คือ คลื่นไส้ อาเจียน กลัวแสง เสียง หรือกลิ่น โดยอาการกลัวแสงจะพบได้บ่อยกว่า หลังจากหายปวด ผู้ป่วยอาจมีอาการอ่อนล้า การฝังเข็มรักษาได้ผลดี แต่ไม่หายขาด

การฝังเข็มมีผลอย่างไรในอาการปวดศีรษะไมเกรน

ปวดศีรษะไมเกรนกับการฝังเข็ม

จุดฝังเข็ม

ระยะเวลาการฝังเข็ม

ผู้ป่วยบางรายอาการดีขึ้นด้วยการฝังเข็มเพียง 2-3 ครั้ง อาการดีขึ้น บางรายอาจใช้เวลา 8-10ครั้ง มากน้อยแล้วแต่อาการและพื้นฐานร่างกายของผู้ป่วย  การรักษาต่อเนื่องจะช่วยให้ความถี่ของการกำเริบลดลง ช่วงเวลาปวดจะสั้นลง ผลลัพธ์จะเปลี่ยนแปลงตามแต่ละบุคคล ขึ้นกับระยะเวลาที่เป็นโรค ความรุนแรงของโรค และโรคร่วมที่เป็นอยู่ แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาตามความเหมาะสม ความถี่ และระยะเวลาของการรักษา